Sizin en hayırlınız ailesine karşı en hayırlı olanınızdır ne demek ?

Aylin

New member
3. Veriler Ne Söylüyor? Aile İçi Emeğin Gerçek Boyutu

Toplumsal değerlendirmelerin yalnızca kişisel gözlemlerle sınırlı kalmaması gerekir. Türkiye'de ve uluslararası düzeyde yapılan zaman kullanımı araştırmaları, aile sorumluluklarının dağılımına ilişkin önemli ipuçları sunuyor.

Birleşmiş Milletler Kadın Birimi'nin Türkiye'ye ilişkin ulusal değerlendirme raporunda aktarılan 2014-2015 zaman kullanımı araştırmasına göre, kişilerin hane ve aile bakımına ayırdığı günlük ortalama süre erkeklerde 51 dakika, kadınlarda ise 4 saat 17 dakikadır. Bu rakamlar araştırmanın kapsadığı dönem ve ölçüm yöntemleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Günümüzdeki bütün aileleri veya her bireyin deneyimini doğrudan temsil etmez. Bununla birlikte, o dönemdeki bakım emeği dağılımındaki belirgin farklılığı ortaya koyar. unwomen.org

OECD'nin 2025 tarihli Employment Outlook raporunda yer alan karşılaştırmaya göre de OECD ülkeleri genelinde kadınlar günde ortalama yaklaşık dört saat, erkekler ise yaklaşık iki saat ücretsiz bakım ve ev işlerine ayırmaktadır. Rapordaki karşılaştırmada Türkiye, kadınların bu faaliyetlere ayırdığı sürenin erkeklerin ayırdığı sürenin yaklaşık 5,2 katına ulaştığı ülkeler arasında gösterilmektedir. OECD

Bu veriler bize ne anlatıyor?

İlk olarak, aileye katkıyı yalnızca ücretli çalışma üzerinden değerlendirmek eksik bir yaklaşım olabilir. Ücretli çalışan bir kişi gelir üretirken, ücretsiz bakım ve ev işleri de aile yaşamının devamlılığını sağlar. Bu iki katkı birbirine rakip değil, birbirini tamamlayan sorumluluklardır.

İkinci olarak, eşitlik her zaman görevlerin matematiksel olarak yarı yarıya bölünmesi demek değildir. Eşlerden biri hastaysa, diğeri geçici olarak daha fazla sorumluluk üstlenebilir. Bir taraf yoğun bir sınav dönemindeyse veya diğeri işini kaybetmişse görev dağılımı değişebilir. Önemli olan, bu değişikliklerin karşılıklı anlayışla yürütülmesi ve yükün sürekli aynı kişinin üzerinde kalmamasıdır.

Üçüncü olarak, veriler davranışların nedenlerini tek başına açıklamaz. Bir erkeğin ev işlerine daha az zaman ayırması, onun mutlaka ailesini sevmediği anlamına gelmez. Ancak toplumsal alışkanlıklar nedeniyle bakım sorumluluğunun kadınlara daha fazla yüklenmesi, aile içindeki adaletin sorgulanmasını gerektirir.

Bana göre hadisin günümüz aile hayatına uygulanmasında en önemli noktalardan biri budur: İnsan, kendi yaptığı fedakârlıkları sayarken diğer aile bireylerinin yaptığı fedakârlıkları görünmez hâle getirmemelidir.

4. Duygusal İyilik Neden Ölçülmesi Zor Ama Vazgeçilmez Bir Unsurdur?

Aile ilişkilerinde yalnızca yapılan işlere bakmak yeterli değildir; o işlerin nasıl yapıldığı da önemlidir.

Bir baba çocuğunun okul masraflarını karşılayabilir ama çocuğu başarısız olduğunda onu aşağılayabilir. Bir anne çocuğunun bütün ihtiyaçlarını karşılayabilir ama onun farklı düşünmesine izin vermeyebilir. Bir eş evin düzeni için sürekli çalışabilir ama bunu diğer eş üzerinde üstünlük kurmak için kullanabilir.

Bu örneklerin ortak noktası, iyilik olarak görülebilecek davranışların ilişki içindeki başka davranışlarla çelişebilmesidir.

Kur'an'ın Nisâ suresi 19. ayetinde eşlerle maruf üzere, yani iyilik, uygunluk ve güzel muamele çerçevesinde yaşamaya yönelik bir buyruk bulunur. Bu yaklaşım, evlilik ilişkisinin yalnızca maddi yükümlülüklerden ibaret olmadığını, muamelenin niteliğinin de önem taşıdığını gösterir. Quran.com

Burada erkeklerin ve kadınların farklı deneyimlerinden yararlanmak mümkündür. Örneğin, duygularını konuşmakta zorlanan bir erkek, eşinin sorununu çözmek için hemen öneriler sunabilir. Eşi ise o anda çözümden önce dinlenmeye ve anlaşılmaya ihtiyaç duyabilir. Erkek, yardım ettiğini düşünürken kadın kendisini duyulmamış hissedebilir.

Bunun tersi de mümkündür. Bir erkek, iş yerindeki ciddi bir sorun nedeniyle eve geldiğinde biraz sessiz kalmak isteyebilir. Eşi onun sessizliğini kendisinden uzaklaşma olarak yorumlayabilir. Oysa erkek yalnızca yaşadığı stresi düzenlemeye çalışıyor olabilir.

Bu tür durumlarda sorun, bir tarafın mantıklı, diğer tarafın duygusal olması değildir. Sorun, tarafların ihtiyaçlarını birbirlerine yeterince açık anlatamaması ve karşı tarafın davranışını kendi varsayımlarına göre yorumlamasıdır.

Bence hayırlı bir eş olmanın önemli göstergelerinden biri, insanın kendi niyetini savunmakla yetinmeyip davranışının karşı tarafta nasıl bir etki oluşturduğunu da anlamaya çalışmasıdır.

“Ben kötü bir şey yapmak istemedim” demek önemlidir; fakat “Yaptığım şey seni nasıl etkiledi, bunu nasıl düzeltebilirim?” diye sorabilmek daha ileri bir ahlaki olgunluk göstergesidir.

5. Aileye Hayırlı Olmak, Her Şeye Katlanmak Anlamına Gelir mi?

Bu hadisle ilgili tartışmalarda gözden kaçırılmaması gereken önemli bir konu da sınırlar meselesidir.

Aileye karşı iyi olmak, her davranışı kabul etmek, sürekli fedakârlık yapmak veya kişinin kendi ihtiyaçlarından bütünüyle vazgeçmesi anlamına gelmez. Merhamet ile sınırsız tahammül aynı şey değildir. Affetmek ile zararlı davranışların sürmesine izin vermek de birbirinden farklıdır.

Örneğin, eşlerden biri diğerinin telefonunu sürekli kontrol ediyor, arkadaşlarıyla görüşmesini engelliyor, parasını kullanmasını kısıtlıyor veya onu aşağılayıcı sözlerle sindiriyorsa, bu davranışlar yalnızca iletişim problemi olarak değerlendirilmemelidir.

Dünya Sağlık Örgütü, yakın partner şiddetini fiziksel ve cinsel şiddetin yanı sıra psikolojik zarar ve kontrol davranışlarıyla ilişkili önemli bir halk sağlığı sorunu olarak ele almaktadır. Örgütün küresel tahminlerine göre dünya genelinde kadınların yaklaşık üçte biri yaşamları boyunca fiziksel ve/veya cinsel partner şiddetine ya da partner dışı cinsel şiddete maruz kalmıştır. Bu istatistik, bütün aile ilişkilerinin şiddet içerdiği anlamına gelmez; ancak aile içindeki güvenliğin ve hakların neden ciddiye alınması gerektiğini ortaya koyar. Dünya Sağlık Örgütü+1

Ayrıca aile içi şiddet ve istismar yalnızca kadınların karşılaşabileceği sorunlar olarak ele alınmamalıdır. Erkekler de psikolojik, fiziksel veya ekonomik istismara maruz kalabilir. Herhangi bir aile bireyinin korkutulması, aşağılanması ya da kontrol edilmesi, cinsiyetten bağımsız olarak dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle hadisi, ailedeki bir kişinin diğerlerinin bütün davranışlarına boyun eğmesi şeklinde yorumlamak doğru değildir. Aileye hayırlı olmak, gerektiğinde yanlış davranışa karşı çıkmayı, adil sınırlar koymayı ve güvenliği korumayı da gerektirir.

Bir kişinin kendi haklarını koruması, onu kötü eş veya kötü evlat yapmaz. Aksine sağlıklı bir ilişki, tarafların hem birbirlerine hem de kendilerine karşı sorumluluk taşıyabildiği bir ilişkidir.

6. Çocuklar Açısından Hadisin Önemi: İyilik Söylemle Değil, Örnekle Öğrenilir

Aileye karşı hayırlı olmanın etkileri yalnızca eşler arasındaki ilişkiyle sınırlı değildir. Çocuklar, yetişkinlerin birbirlerine nasıl davrandıklarını gözlemleyerek ilişkiler hakkında fikir edinirler.

Babasının annesine saygıyla yaklaştığını gören bir çocuk, anlaşmazlık yaşandığında hakaret etmenin zorunlu olmadığını öğrenebilir. Annesinin babasının düşüncelerini dinlediğini gören çocuk da farklı görüşlerin tehdit olarak algılanması gerekmediğini deneyimleyebilir.

Bununla birlikte, çocuklara iyi örnek olmak kusursuz görünmek demek değildir. Hiç tartışmayan aileler gerçekçi bir ölçüt oluşturmaz. Önemli olan, tartışmaların nasıl yürütüldüğü ve hata yapıldığında nasıl davranıldığıdır.

Örneğin, öfkeyle çocuğuna bağıran bir baba daha sonra onunla konuşup yanlış yaptığını kabul edebilir. Çocuğundan özür dilemesi, otoritesini mutlaka zayıflatmaz; tam tersine sorumluluk almanın ne anlama geldiğini gösterebilir.

Benzer şekilde, çocuğuna karşı sabrını kaybeden bir anne de hatasını kabul ederek daha sağlıklı bir iletişim kurabilir. Burada belirleyici olan anne veya babanın cinsiyeti değil, hatayla yüzleşme ve davranışını düzeltme kapasitesidir.

Aile içinde çocukların yalnızca kurallara uymayı değil, başkalarının duygularını anlamayı, sorumluluk üstlenmeyi, adaletsizlik karşısında konuşmayı ve gerektiğinde özür dilemeyi öğrenmesi gerekir.
 
Üst